کیفوز یا گوژپشتی چیست و چگونه ایجاد می‌شود؟

در افراد عادی، ستون مهره‌ها در دو ناحیه دارای خمیدگی است؛ یکی در بخش سینه ای ستون مهره ها و دیگری در بخش کمری. به این ترتیب، به صورت طبیعی در همه افراد سالم یک بیرون زدگی در بخش صدری ستون مهره‌ها و یک فرورفتگی در بخش کمری ستون مهره‌ها دیده می‌شود. چنین اسکلت‌بندی‌ای موجب می‌شود تا فشار وارد شده به بخش های مختلف ستون مهره‌ها به حداقل برسد. کیفوز یا گوژپشتی، وضعیتی است که در آن زاویه خم بخش فوقانی ستون مهره‌ها بیش از حد طبیعی باشد و اصطلاحا قوز پشت فرد بیش از حد طبیعی بزرگ باشد. در صورتی که فرد دچار کیفوز شده باشد، می‌توان از جوانب به خوبی بیرون زدگی یا خمیدگی بیش از حد بخش سینه ای ستون مهره‌ها را مشاهده نمود. در صورت شدید بودن کیفوز، ستون مهره‌ها متحمل فشار بیشتری خواهد شد و متعاقبا فرد در پشت خود احساس درد خواهد کرد. همچنین ممکن است به دلیل افزایش فشار بر ریه‌ها، فرد دچار مشکلات تنفسی نیز بشود.

در خانم‌های مسن، اصطلاح بیماری دواگر یا گوژپشتی دواگر را به جای کیفوز به کار می برند.

کیفوز یا گوژپشتی چیست و چگونه ایجاد می‌شود؟

چه عواملی ممکن است موجب ایجاد کیفوز شوند؟

کیفوز در تمام رده‌های سنی دیده می شود، اما به ندرت آن را در نوزادان می‌بینیم. زیرا شایع ترین علت ایجاد کیفوز، ایستادن و نشستن در وضعیت‌های نادرست است و نوزادان حداقل تا سن 2 سالگی قادر به قرارگیری در این وضعیت نیستند. به این نوع کیفوز، کیفوز پوسچرال یا قامتی گفته می‌شود. در نوزادان که به تازگی به دنیا آمده‌اند عموما کیفوز پوسچرال وجود ندارد.

سایر عللی که به صورت بالقوه ممکن است باعث ایجاد کیفوز شوند عبارت‌اند از:

  • افزایش سن: به خصوص در صورتی که فرد نحوه ایستادن و نشستنش ایراد داشته باشد.
  • ضعف عضلات سمت فوقانی کمر: عضلات قدرتمند می‌توانند به عنوان عاملی محفاظتی، اجازه ایجاد کیفوز را ندهند.
  • بیماری شوئرمان: این بیماری در سنین کودکی شایع‌تر است و هنوز هیچ علت مشخصی برای آن شناسایی نشده است.
  • التهاب مفاصل یا سایر بیماری‌های تخریبی استخوان‌ها
  • پوکی استخوان یا کاهش توان استخوانی به دلیل افزایش سن
  • هرگونه آسیب به ستون فقرات
  • فتق دیسک بین مهره‌ای
  • اسکولیوز (انحراف جانبی ستون مهره‌ ها)

سایر مواردی که در ادامه گفته می‌شود، با احتمال کم‌تری ایجاد کیفوز می‌کنند اما همچنان جزو عوامل ایجادکننده به حساب می‌آیند:

  • هرگونه عفونت مربوط به ستون مهره ها
  • نقایص بدو تولد، مثل بیماری اسپاینا بیفیدا (Spina Bifida)
  • تومورها و بدخیمی‌های ستون مهره‌ها
  • بیماری‌های بافت پیوندی (Connective Tissue Diseases)
  • بیماری فلج اطفال یا پولیو
  • بیماری پاژه
  • دیستروفی‌های عضلانی

چه زمانی باید کیفوز را درمان کنیم؟

فارغ از اهمیت مسائل زیبایی شناختی، در صورتی که کیفوز شما همراه با علایم زیر دیده شود، بهتر است نسبت به اصلاح و درمان آن اقدام نمایید:

  • درد
  • اشکالات تنفسی
  • خستگی

بیشتر حرکاتی که روزانه با بدن خود انجام می‌دهیم، به سالم بودن ستون مهره‌ها وابسته‌اند. داشتن انعطاف پذیری، توان حرکت دادن اندام‌ها، قادر بودن به انجام فعالیت‌ها و بسیاری دیگر از حرکات بدون داشتن ستون مهره‌های سالم امکان پذیر نخواهند بود. به همین دلیل، درمان گوژپشتی می‌تواند اهمیت داشته باشد. درمان کیفوز و اصلاح ایرادات ساختاری ستون مهره‌ها، نقشی پیشگیری کننده از سایر بیماری‌هایی که ممکن است در طول زمان ایجاد شوند داشته باشد. از جمله این بیماری‌ها می‌توان به التهاب مفاصل و درد مزمن کمر اشاره کرد.(کیفوز یا گوژپشتی چیست و چگونه ایجاد می‌شود؟)

چگونه می‌توان کیفوز یا گوژپشتی را اصلاح کرد؟

روش اصلاح گوژپشتی و درمان کیفوز با توجه به علت زمینه‌ای و شدت انحنای انتخاب می‌شود. عوامل زمینه‌ای و روش درمان‌ آن‌ها در ادامه ذکر خواهند شد:

  • بیماری شوئرمن: در کودکانی که به بیماری شوئرمن مبتلا هستند، از فیزیوتراپی، بریس یا روش‌های جراحی استفاده می‌شود.
  • تومورها: رویکرد عمده به درمان تومورهای ستون مهره‌ها وجود یا عدم وجود نگرانی از بابت تحت فشار قرارگرفتن طناب نخاعی و شاخه‌های عصبی آن است. پزشک جراح معمولا هنگامی اقدام به خارج کردن تومور ستون مهره‌ها می‌کند که علایم و نشانه‌هایی از تحت فشار قرار گرفتن طناب نخاعی وجود داشته باشد. خارج کردن تومورها عمدتا منجر به ناپایداری استخوانی می شود. در نتیجه اغلب همراه با انجام عمل جراحی خارج کردن تومور، همزمان عمل فیوژن مهره‌‌ای نیز انجام می‌شود.
  • پوکی استخوان: درمان پوکی استخوان جهت جلوگیری از بدتر شدن کیفوز بسیار حیاتی است. معمولا پوکی استخوان به دارودرمانی پاسخ خوبی می‌دهد.
  • وضعیت نامناسب بدن: در این حالت، تمرین‌های اصلاح پوسچر بدن می‌توانند بسیار کمک کننده باشند.

روش‌های زیر جهت تسکین علایم ایجاد شده توسط کیفوز می‌توانند موثر باشند:

  • در صورت ایجاد درد‌های شدید و غیرقابل تحمل، مصرف داروهای مسکن می‌تواند کمک‌کننده باشد.
  • با انجام تمرینات فیزیوتراپی می‌توانید عضلات محور مرکزی و پشتی بدن خود را تقویت نمایید.
  • یوگا نیز از جمله ورزش‌هایی است که می‌تواند کمک کننده باشد. یوگا آگاهی شما از بدنتان را بالا می‌برد و در افزایش قدرت، انعطاف و دامنه حرکتی مفاصل شما کمک کننده خواهد بود.
  • در صورتی که دچار اضافه وزن هستید، کاهش وزن می‌تواند فشار اضافه‌ای که بر ستون مهره‌ها وارد می‌شود را کاهش دهد.
  • پوشیدن بریس می‌تواند در سنین پایین کمک کننده باشد.
  • در موارد خیلی شدید، انجام عمل جراحی توصیه می‌شود.

کیفوز یا گوژپشتی، در بسیاری از افراد مشکلات وخیمی ایجاد نمی‌کند. ایجاد علایم در زمینه کیفوز، بستگی زیادی به عامل ایجاد کننده کفیوز دارد. به عنوان مثال، فردی که وضعیت بدنی خود را درست نگه نمی‌دارد و دائما کمر خود را در وضعیت‌های گوناگون خم نگه می‌دارد، ممکن است در آینده دچار درد کمر یا مشکلات تنفسی شود.

در همان مراحل اولیه که بیماری هنوز خیلی شدید نشده است، می‌توان کیفوز را با انجام کارهای زیر اصلاح کرد:

  • تقویت عضلات پشت بدن
  • مراجعه به فیزیوتراپیست
  • اصلاح وضعیت ایستادن و نشستن

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست