لغزش مهره‌ های کمر، علایم و نحوه درمان

لغزش مهره‌ های کمر، علایم و نحوه درمان یا در اصطلاح علمی اسپوندیلولیستزیس، وضعیتی است که در آن یکی از مهره‌ها از جای خود بلغزد و جابجا شود. این عارضه معمولا در بخش تحتانی ستون فقرات اتفاق می‌افتد؛ اما ممکن است مهره‌های ناحیه میانی و حتی بالایی ستون مهره‌ها را نیز درگیر کند. توجه داشته باشید که این عارضه معادل فتق دیسک بین مهره‌ای نیست و با آن متفاوت است. در فتق دیسک بین مهره‌ای، دیسکی که در بین دو مهره قرار دارد دچار بیرون زدگی می‌شود نه خود مهره.

لغزش مهره‌ های کمر

لغزش مهره‌های کمر چه علایمی ممکن است ایجاد کند؟

علایم ناشی از لغزش مهره‌ متغیر بوده و در بسیاری از موارد، فرد ممکن است اصلا متوجه نشود که مهره کمرش‌ دچار لغزش و جابجایی شده است. در شرایطی که مهره جابجا شده ریشه عصب نخاعی یا خود طناب نخاعی را تحت فشار قرار دهد، علایم زیر را در فرد خواهیم دید:

  • درد کمر: معمولا در حین فعالیت یا ایستادن بدتر می‌شود و اغلب با دراز کشیدن تسکین می‌یابد.
  • احساس درد، بی حسی یا احساس گزگزی منتشر در پشت پاها (علامت سیاتیک): این حالت به دلیل تحت فشار قرار گرفتن ریشه عصبی توسط مهره جابجا شده است.
  • سفتی عضلات همسترینگ: عضلات همسترینگ شامل ۳ عضله دو سر ران، سمی‌ تندینوس و سمی ممبرانوس می‌باشد که هر سه در پشت استخوان ران قرار می‌گیرند.
  • خشکی کمر و دردناک بودن آن هنگام لمس
  • ایجاد انحنا در ستون فقرات (کیفوز)

شدت علایم می‌تواند در افراد متفاوت باشد.

چه عواملی می‌توانند منجر به لغزش مهره‌ها شوند؟

لغزش مهره ممکن است در اثر هرکدام از موارد زیر ایجاد شود:

  • وجود نقص‌های ساختمانی ستون فقرات در هنگام تولد: این عامل معمولا باعث لغزش رو به جلوی مهره می‌شود.
  • آسیب‌های فیزیکی مکرر به ستون مهره‌ها: این عامل می‌تواند باعث نقص تکاملی در ستون مهره‌ها شود و متعاقبا، منجر به ایجاد لغزش مهره شود. این حالت بیشتر در ورزشکاران از جمله ژیمناستیک‌کاران و وزنه برداران شایع است.
  • مفصل‌های مهره‌های ستون فقرات دچار التهاب یا خرابی شوند: این عامل بیشتر افراد مسن را درگیر می‌کند.
  • آسیب یا ترومای ناگهانی به ستون مهره‌ها: مواردی مثل شکستگی که منجر به لغزش رو به جلوی مهره‌ها می‌شود.
  • ناهنجاری‌های استخوانی: بیماری‌های مثل تومورها و بدخیمی‌ها ممکن است منجر به ایجاد ناهنجاری در مهره‌ها شوند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورتی که شرایط زیر را دارید، حتما سعی کنید به یک پزشک مراجعه نمایید:

  • احساس درد پایدار یا خشکی در کمر
  • احساس درد در ران یا باسن
  • افزایش محسوس درجه بیرون زدگی قسمت فوقانی کمر (گوژپشتی)

پزشک با انجام معاینه کمر، به دنبال یافته‌هایی که وقوع لغزش مهره را تایید کنند خواهد گشت. بدین منظور، تست بالا بردن پا را انجام خواهد داد. در این تست، از شما درخواست خواهد کرد تا روی تخت به پشت دراز بکشید. سپس پای شما را بدون این که زانو خم شود، به صورت مستقیم بالا خواهد برد. در صورت وجود لغزش مهره، با انجام این تست باید احساس درد کنید.

جهت تایید تشخیص، معمولا درخواست انجام تصویربرداری اشعه ایکس به صورت ایستاده و از ستون مهره‌ها داده می‌شود. اشعه ایکس می‌تواند جزئیاتی مثل جابجایی مهره و یا شکستگی استخوان را به خوبی نشان دهد. در صورتی که علایمی مثل درد، بی حسی، گزگز یا ضعف در پاها وجود داشته باشد، ممکن است نیاز باشد تا بررسی‌های تکمیلی مثل سی‌تی اسکن یا MRI‌ انجام بگیرد. این روش‌های تصویربرداری در صورت تحت فشار قرار گرفتن ریشه‌های عصبی، می‌توانند جزئیات آن را به پزشک نشان دهند.

آیا امکان درمان و اصلاح لغزش مهره‌ های کمر وجود دارد؟

روش انتخابی جهت درمان اسپوندیلولیستزیس بستگی به علایم و شدت عارضه دارد. در بسیاری از موارد، ابتدائا درمان‌های غیرجراحی ترجیح داده می شوند.

روش‌های درمانی غیرجراحی

درمان‌های اولیه برای اسپوندیلولیستزیس شامل موارد زیر می‌باشد:

  • دوره‌ کوتاهی از استراحت و پرهیز از انجام فعالیت‌هایی مثل خم شدن، بلند کردن اجسام سنگین، ورزش‌های فیزیکی و قهرمانی
  • داروهای مسکن و ضدالتهاب مثل ایبوپروفن، یا سایر داروهای مسکن قوی
  • فیزیوتراپی: شامل حرکات و تمرینات قدرتی و کششی که به افزایش دامنه حرکات کمر و عضلات همسترینگ کمک کنند.
  • تزریق کورتیکواستروئید در اطراف ریشه عصب: این روش تنها در صورت وجود درد، بی حسی و گزگز در پای بیمار استفاده می‌شود و کورتیکواستروئید به اطراف ریشه عصبی که تحت فشار قرار گرفته است تزریق می‌شود.

این روش‌های درمانی، تنها درد فرد را به طور موقت تسکین می دهند. خود عارضه به صورت خودبخودی و به مرور زمان به طور کامل بهبود پیدا خواهد کرد. قبلا برای برخی از افرادی که دچار اسپوندیلولیستزیس شده‌ بودند، از بریس‌های کمری استفاده می شد که امروزه دیگر توصیه نمی‌شود؛ چراکه نه تنها کمکی به کاهش علایم نمی‌کرد، بلکه می‌توانست باعث تضعیف ستون مهره‌ها نیز بشود.

عمل جراحی جهت درمان اسپوندیلولیستزیس

جراحی تنها زمانی توصیه می‌شود که روش‌های غیرجراحی کمک کننده نباشند، یا اینکه علایم بیمار شدید و پایدار باشد و نشانه‌هایی از تحت فشار قرار گرفتن ریشه عصبی وجود داشته باشد. نوع عمل جراحی انتخابی بستگی به نوع درگیری دارد. در بیشتر بیماران، مهره جابجا شده را با پیچ و میله به مهره‌های دیگر ثابت می‌کنند. در برخی از افراد ممکن است نیاز باشد تا دیسک بین مهره‌ای برداشته شود. در این صورت، دیسک را با یک شیء قفسی‌شکل کوچک جایگزین می‌کنند. این قفس دو مهره را از یک‌دیگر جدا نگه می‌دارد.

بعد از انجام عمل جراحی، بسیاری از علایم لغزش مهره، به خصوص علامت درد و بی حسی در پاها از بین خواهد رفت،. باید توجه داشته باشید که دوره نقاهت عمل چندین ماه طول خواهد کشید و ممکن است بعد از انجام عمل، تا یک هفته در بیمارستان بستری بمانید. طی دوره نقاهت بسیاری از فعالیت‌هایی که قبلا می‌توانستید انجام دهید را به هیچ وجه نباید انجام دهید.

این عمل، ممکن است عوارضی را نیز به همراه داشته باشد. از جمله این عوارض می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • عفونت در محل زخم جراحی
  • ایجاد لخته خونی در وریدهای پا
  • آسیب به ریشه‌های اعصاب یا طناب نخاعی که می‌تواند باعث ایجاد ضعف و بی حسی در پاها یا حتی فلج و بی اختیاری ادرار و مدفوع بشود.

با توجه به عوارض احتمالی، بهتر است پیش از انجام عمل حتما از بابت آن اطمینان حاصل نمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست