شکستگی لیسفرانک

به محلی که استخوان ها در کنار یک دیگر قرار گرفته اند مفصل می گویند. مفاصل موجب حرکت استخوان ها در کنار هم می شوند و این حرکات به انسان اجازه می دهد تا موقعیت خود را در مکان جابجا کند و بر محیط اطراف تاثیر بگذارد. استخوان ها در محل مفصل قدری حجیم می شوند تا سطح تماسشان با یک دیگر افزایش یابد. از لحاظ عملکرد سه نوع مفصل در بدن وجود دارد: مفصل متحرک یا دی آرتروز؛ مفصل نیمه متحرک یا آمفی آرتروز؛ مفصل بدون حرکت یا سین آرتروز. استخوان های کف پا به سه دسته تقسیم می شوند: استخوان های تارسال؛ استخوان های متاتارسال که استخوان های انگشتان را به استخوان های تارسال وصل می کنند؛ استخوان های فالانژ یا انگشتان. در ردیف انتهایی یا دیستال تارسال چهار استخوان وجود دارد؛ یک استخوان کوبویید یا مکعبی و سه استخوان کونئی فرم یا میخی. این استخوان ها با استخوان متاتارس مفصل تارسومتاتارسال را به وجود می آورند. مفصل تارسومتاتارسال در ناحیه میانی پا قرار دارد. بخش میانی پا نقش مهمی در حفظ قوس کف پا و راه رفتن (Gait) ایفا می‌کند. به شکستگی و دررفتگی مفصل تارسومتاتارسال شکستگی لیسفرانک می گویند.
ناحیه میانه پا در اثر شکستگی استخوان ها و پارگی لیگامان ها تحت تاثیر قرار می گیرد. اگر شکستگی های این ناحیه درمان نشوند، آسیب غضروف ها و مفاصل آن افزایش می یابد و این امر منجر به صاف شدن قوس کف پا و همچنین ایجاد التهاب خواهد شد. میزان و شدت آسیب دیدگی از آسیب به یک مفصل تا آسیب و شکستگی شدید در چند مفصل متغیر است.

علل شکستگی لیسفرانک

شکستگی لیسفرانک می تواند در اثر ترومای مستقیم به ناحیه میانه پا ایجاد شود. این حالت، در اثر افتادن جسم سنگین روی پا و سقوط از ارتفاع دیده می شود (High Energy Injury). حالت دوم هنگامی اتفاق می افتد که پنجه پا در یک محل گیر کرده، مچ پا پیچ خورده و فرد می افتد (Low Energy Injury).

شکستگی لیسفرانک

شکستگی لیسفرانک چه علائم و نشانه هایی دارد؟

• تورم در ناحیه سطحی به خصوص قسمت جلویی مچ پا
• ایجاد خون مردگی و کبودی در سطح و کف پا
• دردی که با ایستادن، راه رفتن و تلاش برای تکان دادن پای آسیب دیده بدتر شود

تشخیص شکستگی لیسفرانک به چه صورت است؟

پزشک پای فرد را به دقت معاینه می کند. برخی از معاینات ممکن است سبب بدتر شدن درد شوند؛ اما میزان آسیب وارد شده به پا را افزایش نمی دهند. برخی از این معاینات به شرح زیر است:
• بررسی کبودی و خون مردگی در سطح و کف پا. کبودی به ویژه در کف پا می‌تواند نشان دهنده پارگی وسیع در لیگامان های ناحیه مید فوت یا شکستگی استخوان های این ناحیه باشد.
• پزشک ممکن است پاشنه پا را بگیرد و قسمت جلوی پا را بچرخاند. این کار به پزشک کمک می کند تا وجود یا عدم وجود درد در قسمت میانی پا را بررسی کند. این تست نباید در پای سالم ایجاد درد نماید.
• تست Piano Key: در این تست پزشک انگشتان پای آسیب دیده را می گیرد و آن ها را به سمت بالا و پایین حرکت می دهد. این تست سبب ایجاد فشار در قسمت میانی پا می شود و در صورت وجود آسیب در این قسمت، فرد احساس درد می کند.
• Single Limb Heel Rise: در این تست پزشک از بیمار می خواهد روی یک پا بایستد و روی انگشتان پا بالا بیاید. این حرکت سبب ایجاد فشار و استرس در قسمت میانی پا می شود و در صورت وجود آسیب یا شکستگی، فرد احساس درد می کند. این حرکت نباید در پای سالم ایجاد درد نماید.
پزشک هم چنین می تواند از روش‌های تصویربرداری برای تایید تشخیص استفاده کند:
• X-RAY: شکستگی استخوان ها و نحوه قرارگیری آنها در عکس ساده رادیوگرافی قابل مشاهده است. هم چنین با استفاده از عکس ساده می توان میزان انحراف در مفصل لیسفرانک را مشاهده نمود. اگر صدمه ی وارد شده به فرد خیلی شدید نباشد (Low Energy)، پزشک از بیمار می خواهد عکس ساده را در وضعیت ایستاده بگیرد. در این نوع آسیب ها میزان شکستگی ها با ایستادن فرد بدتر نمی شود.
• MRI Scan: در MRI بافت های نرم مثل تاندون ها بهتر دیده می شوند. MRI در مواردی که پزشک از تشخیص اطمینان کافی نداشته باشد درخواست می شود.
• CT Scan: سی تی اسکن نسبت به عکس ساده جزئیات بهتر و بیش تری را نشان می دهد. سی تی اسکن برای تشخیص شکستگی لیسفرانک ضروری نمی باشد؛ اما در برخی موارد پزشک برای تشخیص بهتر درخواست سی تی اسکن می دهد.

درمان شکستگی لیسفرانک

• درمان غیر جراحی
در مواردی که تنها پارگی جزئی در لیگامان های تارسومتاتارسال وجود دارد و شکستگی دیده نمی شود، درمان محافظه کارانه کاربرد دارد. در این درمان پای فرد به مدت چهار الی شش هفته گچ گرفته می شود. فرد باید در این مدت از پای آسیب دیده خود استفاده نکند و آن را بی‌حرکت نگه دارد. پس از این مدت یک عکس ساده ی دیگر از پای فرد گرفته می شود؛ اگر در این عکس اثری از شکستگی استخوان یا جابجایی مفصل دیده شود، ممکن است فرد به جراحی نیاز پیدا کند.

• درمان جراحی
در تمام مواردی که شکستگی استخوان های ناحیه میانی پا و دررفتگی مفاصل وجود دارد، فرد به جراحی نیاز پیدا می کند. هدف از جراحی اصلاح در رفتگی مفاصل و ترمیم استخوان‌های شکسته می باشد. جراحی به دو روش Internal Fixation و Fusion انجام می شود.
در صورتی که آسیب وارده به پا به قدری شدید باشد که قابل اصلاح نباشد از روش فیوژن استفاده می شود. پس از انجام جراحی، پای آسیب دیده به مدت چهار الی شش هفته گچ گرفته می شود. پس از باز کردن گچ اگر عکس پا سالم باشد، فرد می‌تواند با احتیاط و به تدریج از پای خود استفاده کند. در جراحی های فیکساسیون داخلی ممکن است در آینده پای فرد دچار التهاب شود. این التهاب سبب ایجاد درد مزمن در پا می شود و احتمال نیاز به جراحی فیوژن را در آینده افزایش می دهد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست