شکستگی زانو

بسیاری از ما احتمالا در طول زندگی خود حداقل یک بار تجربه شکستگی استخوان را داشته‌ایم. شکستگی‌ها معمولا در استخوان‌های بلند رخ می‌دهند، اما استخوان‌های پهن نیز ممکن است دچار شکستگی شوند. شکستگی زانو عبارت‌ است از شکستگی یک یا بیش از یک استخوان درگیر در مفصل زانو. استخوان‌های درگیر در مفصل زانو عبارت‌اند از: استخوان ران، درشت‌نی و کشکک. در ادامه به بررسی آناتومیک این استخوان‌ها و علل شایع شکستگی‌های آن‌ها می پردازیم و در انتها، گزینه‌های درمانی که وجود دارند را بررسی می‌کنیم.

شکستگی زانو

آناتومی استخوان‌های مفصل زانو

استخوان‌ها انواع مختلفی دارند. بعضی از استخوان‌ها دراز، برخی کوچک، برخی دیگر پهن و تعدادی هم از جنس استخوان‌های سزامویید می‌باشند. همانطور که در مقدمه گفته شد مفصل زانو از ۳ استخوان اصلی تشکیل شده است: استخوان ران یا فمور در بالا، استخوان درشت‌نی یا تیبیا در پایین و استخوان کشکک یا پاتلا در جلو. استخوان‌های فمور و تیبیا جزو استخوان‌های دراز هستند و کشکک، جزو استخوان‌های سزامویید می‌باشد.

استخوان‌های دراز از نظر آناتومیک، از ۴ بخش تشکیل می‌شوند. این بخش‌ها عبارت‌اند از: اپی‌فیز ابتدایی و انتهایی که دو سر استخوان را تشکیل می‌دهند، متافیز ابتدایی و انتهایی که بعد و قبل از اپی‌فیز قرار دارند و یک تنه یا دیافیز که در وسط استخوان قرار می‌گیرد. استخوان‌های سزامویید استخوان‌هایی هستند که در زیر تاندون‌ها قرار دارند و از معروف‌ترین‌ آن‌ها می‌توان به استخوان کشکک یا پاتلا اشاره کرد. استخوان پاتلا استخوانی مثلثی شکل است که راس آن به سمت پایین قرار دارد. این استخوان وظیفه حفاظت از مفصل زانو در برابر وارد آمدن نیروهای مستقیم را بر عهده دارد و در حین انجام وظیفه ممکن است دچار شکستگی‌های مختلف شود.

تقریبا همه استخوان‌ها به وسیله رشته‌هایی محکم و بلند به نام لیگامان یا رباط به یک‌دیگر متصل می‌شوند. لیگامان‌ها رشته‌هایی از جنس بافت پیوندی الاستیک هستند و وظیفه حفظ استخوان‌ها در مجاورت یک‌دیگر و نیز کنترل محدوده حرکتی هر استخوان را بر عهده دارند. علاوه بر لیگامان‌ها، رشته‌های پیوندی الاستیک دیگری نیز در مفاصل حضور دارند و عضلات را به استخوان‌ها متصل می‌کنند. این رشته‌ها تاندون نامیده‌ می‌شوند و وظیفه دارند تا نیروی انقباضی وارده از طرف عضله را به استخوان‌ها منتقل کنند و باعث حرکت استخوان‌ها در جهات مختلف شوند.

چه عاملی باعث شکستگی استخوان می‌شود؟

شکستگی استخوان فمور بیشتر در افراد جوان و کودکان کم سن ایجاد می شود. با توجه به سطح فعالیتی بالای افراد جوان، این گروه بیشتر در معرض آسیب‌دیدگی و متعاقب آن شکستگی خواهند بود. احتمال شکستگی در افراد مسن به خصوص زنان در سنین یائسگی، به دلیل کهولت سن و کاهش تراکم استخوانی و ضعف استخوان‌ها بیشتر است.

به صورت کلی، تمام اتفاقات و حوادثی که نیرو و فشار زیادی به یک استخوان وارد کنند، می‌توانند باعث شکستگی آن استخوان شوند. حوادث منجر به شکستگی می‌توانند به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر استخوان عمل کنند. حوادث مستقیم نیروهایی هستند که به صورت ناگهانی بر استخوان وارد می‌شوند و از معروف‌ترین آن‌ها سقوط از ارتفاع، تصادفات رانندگی و برخوردهایی که ممکن است طی یک مسابقه ورزشی اتفاق رخ دهند را می‌توان برشمرد. عوامل غیرمستقیم شامل نیروهایی است که به صورت غیرمستقیم باعث شکستگی استخوان می‌شوند، مثل شکستگی استخوان کشکک در اثر انقباض ناگهانی و قدرتمند عضله چهارسر ران.

در صورتی شکستگی چه علایمی برای فرد ایجاد می‌شود؟

علایم متداولی که در اثر شکستگی‌ استخوان‌های دراز ممکن است ظاهر شوند عبارت‌اند از:

  • درد، تورم، کبودی و لمس دردناک. این تقریبا بلافاصله بعد از شکستگی ایجاد می‌شوند
  • ناتوانی و درد شدید هنگام گذاشتن پا بر روی زمین
  • دشواری در خم کردن زانو
  • شدت یافتن درد حین فعالیت
  • احساس سایش حین حرکت دادن استخوان شکسته شده
  • اسپاسم و گرفتگی عضلانی
  • تغییر شکل ظاهری پاها

شکستگی استخوان کشکک اشکال مختلفی دارد. شکستگی این استخوان می‌تواند خفیف یا شدید باشد. در شکستگی خفیف ممکن است تنها یک رد شکستگی ببینیم. در شکستگی‌های شدید ممکن است استخوان کشکک به ده‌ها قسمت نامساوی تقسیم شود. شکستگی استخوان کشکک نیز می‌تواند علایم اختصاصی خود را داشته باشد. این علایم عبارت‌اند از:

  • کبودی در محل قرارگیری پاتلا
  • ناتوانی در صاف نگه داشتن پا
  • ناتوانی در راه رفتن

شکستگی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشک شما با اخذ شرح حالی مناسب، انجام معاینات و درخواست انجام تصویربرداری‌ می‌تواند شکستگی را تشخیص دهد. برای تصویربرداری شکستگی‌های زانو، معمولا از رادیوگرافی با اشعه ایکس استفاده می شود. از آنجایی که استخوان‌ها می توانند اشعه ایکس را به خود جذب کنند و اجازه عبور آن را ندهند، در تصویر می‌توانیم استخوان‌ها را به شکل اجسامی سفید رنگ ببینیم. در صورت وجود شکستگی زانو، اشعه ایکس می‌تواند به خوبی محل آن را به ما نشان دهد.

شکستگی انواع مختلفی دارد که در زیر به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

  • شکستگی پایدار: قطعه بدون اینکه جابجا شود در سر جای خود از استخوان اصلی جدا می‌شود.
  • شکستگی همراه با دررفتگی: در صورتی که قطعه شکسته شده بیش از ۲ میلی‌متر از قطعه اصلی فاصله داشته باشد، شکستگی همراه با دررفتگی اتفاق افتاده است.
  • شکستگی همراه با خردشدگی: در این نوع شکستگی استخوان به ۳ یا بیش از ۳ قطعه تقسیم می‌شود. این نوع شکستگی نیز می‌تواند همراه با دررفتگی یا بدون دررفتگی اتفاق بی‌افتد اما استخوان وضعیت بسیار ناپایداری دارد.
  • شکستگی باز: در صورتی که استخوان شکسته شده از پوست پا خارج و در معرض دید قرار بگیرد، اصطلاحا شکستگی باز اتفاق افتاده است.

شکستگی زانو چگونه درمان می‌شود؟

درمان شکستگی به دو شیوه جراحی و غیرجراحی انجام می‌گیرد.

  • درمان غیرجراحی: در صورتی که شکستگی همراه با دررفتگی نباشد، روش‌های غیرجراحی توصیه می‌گردد. در این روش‌ها، اصل بر عدم تحرک استخوان شکسته شده است و به همین دلیل از آتل و گچ استفاده می‌شود تا پا صاف بماند و قسمت‌های شکسته شده خودشان جوش بخورند.
  • درمان جراحی: در صورت شکستگی‌ همراه با دررفتگی از جراحی استفاده می‌شود. تکه‌های جدا شده که فاصله‌ای بیش از حد از تنه استخوان پیدا کرده‌اند، قادر به جوش خوردن خودبه‌خودی نیستند و به همین دلیل است که از جراحی جهت ترمیم استفاده می‌شود.

مدت زمانی که لازم است تا استخوان شکسته‌شده به صورت کامل ترمیم پیدا کند و جوش بخورد، به عوامل متعددی بستگی دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها، شدت شکستگی می‌باشد. پس از آن که ترمیم کامل شد، می‌توانید به صورت تدریجی به زندگی روزمره خود بازگردید. توصیه می‌شود بعد از باز شدن آتل و گچ، حتما یک دوره تمرین فیزیکی تحت نظارت یک فیزیوتراپیست انجام دهید تا از عوارضی که ممکن است در طولانی مدت ایجاد شود جلوگیری به عمل بیاورید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست