در رفتگی مفصل مچ پا

مفصل فضایی است که معمولا بین دو یا چند استخوان مجاور ایجاد می‌شود و به تحرک این استخوان‌ها در کنار هم کمک می‌کند. در صورتی که نیرو یا فشاری بر هر یک از استخوان‌های حاضر در مفصل وارد شود، مفصل از شمایل عادی خود خارج می‌شود و متعاقبا عملکرد آن نیز دچار اختلال می‌گردد. مفصل مچ پا، مفصلی است که استخوان‌های درشت نی (تیبیا) و نازک نی (فیبولا) از انتها به استخوانی به نام تالوس متصل می‌شوند. عمده وزن محور بدن بر این ناحیه وارد می‌شود و سلامت آن در حفظ تعادل نیروها اهمیت زیادی دارد. تمام مفاصل دارای رباط‌ها و تاندون‌هایی هستند که وظیفه حفاظت از مفصل را برعهده دارند. مفصل مچ پا نیز از این قاعده مستثنا نیست و رباط‌های قدرتمندی دارد که برای حفظ پایداری آن بسیار ضروری هستند.در رفتگی مفصل مچ پا

در رفتگی مفصل مچ پا

همراهی دررفتگی مچ پا با شکستگی‌های انتهاهای استخوان‌های درشت نی و نازک نی بسیار شایع است. در بخش انتهایی این دو استخوان یک برجستگی به نام وجود دارد. مالئول‌ها در واقع همان دو برجستگی اطراف مچ پا می‌باشند که اگر به پای خودتان نگاه کنید می‌توانید آن‌ها را در دو طرف مچ پای خود ببینید. این برجستگی، محل شایعی برای شکستگی می‌باشند. در صورت بروز شکستگی، لیگامان‌هایی که در آن اطرف حضور دارند و مسئول حفظ ساختار مفصلی هستند نیز احتمال دارد آسیب ببینند و به این ترتیب، احتمال دررفتگی همزمان با شکستگی بالاتر می‌رود. در موارد بسیار کمی نیز ممکن است لیگامان‌ها به صورت اولیه مشکل داشته باشند و ضعف آن‌ها باعث دررفتگی آسان مفصل مچ پا شود.

چه عواملی می‌توانند زمینه‌ساز دررفتگی مفصل مچ پا شوند؟

دررفتگی‌های استخوانی اغلب در اثر وارد شدن ضربات یا نیروهای قوی ایجاد می‌شوند. این نیروها می‌توانند با ایجاد شکستگی در استخوان و پارگی همزمان لیگامان‌ها منجر به دررفتگی مفصل شوند. در حالتی نیز ممکن است در اثر عوامل مختلف، لیگامان‌ها خودشان دچار پارگی شوند. در این شرایط ساختار مفصلی متزلزل شده و با وارد آمدن کم ترین نیرو، ممکن است مفصل مچ پا دچار دررفتگی شود. شایع ترین حوادثی که باعث دررفتگی مفصل مچ پا می‌شوند شامل سقوط از ارتفاع، سوانح و حوادث رانندگی و آسیب‌های مربوط به انجام فعالیت‌های ورزشی می‌باشند.

جهت دررفتگی بستگی به نحوه قرارگیری پا و جهت نیروی وارده بر آن دارد. شایع‌ترین نوع دررفتگی مفصل مچ پا، دررفتگی خلفی است. در این حالت، استخوان تالوس نسبت به تیبیا عقب‌تر می‌رود. این حالت معمولا در شرایطی ایجاد می‌شود که پا و انگشتان پا بیش از اندازه رو به پایین خم شود. دررفتگی قدامی نیز درست برعکس دررفتگی خلفی، در شرایطی ایجاد می‌شود که پا بیش از اندازه به بالا خم شوند. در این حالت، نیروی وارده استخوان درشت نی را به عقب می‌راند. دررفتگی‌های جانبی نیز در شرایطی ایجاد می شوند که مچ پا دچار پیچ‌خوردگی شود. این پیچ‌خوردگی به هر سمتی می‌تواند رخ بدهد، چه به داخل و چه به خارج؛ اما این وضعیت تقریبا همیشه با شکستگی‌های مالئوس داخلی و خارجی همراهی خواهد داشت.

چه علائم و نشانه‌هایی ممکن است در اثر دررفتگی مفصل مچ پا ایجاد شود؟

درد پای ثابت علائم ناشی از دررفتگی مفصل مچ پا است. درد ناشی از دررفتگی معمولا در اثر التهاب یا آسیب ساختارهای موجود در آن ناحیه از جمله استخوان‌ها، فضای مفصلی، غضروف، رباط، تاندون یا عضله ایجاد می‌شود و ممکن است با علائم دیگری مثل تورم، کبودی، قرمزی، خشکی و ضعف همراهی داشته باشد.

نشانه دیگری که معمولا در دررفتگی‌های مفصل مچ پا دیده می‌شود بدشکلی‌های اسکلتی است. در صورتی که این بدشکلی‌ها شدید باشند، ممکن است فرد را از ایستادن یا راه رفتن ناتوان کنند. در صورتی که اعصاب اطراف محل آسیب‌دیدگی دچار آسیب یا التهاب گردند، ممکن است فرد دچار بی حسی یا گزگز در پای خود شود.

دررفتگی مفصل مچ پا چگونه تشخیص داده می‌شود؟

در حالتی که فردی با علائم دررفتگی و وقوع حادثه اخیر به پزشک مراجعه کند، پزشک در وهله اول از وی شر حال مناسب خواهد گرفت. در این شرح حال، پزشک به دنبال عوامل زمینه‌ساز و سابقه دررفتگی‌های دیگر می‌گردد. کسب این اطلاعات در هنگام انتخاب بهترین روش درمان ضروری خواهد بود.

پزشک معاینه پا را با مشاهده کردن و نگاه کردن به آن آغاز می کند. معمولا از نظر بالینی، می‌توان دررفتگی مچ پا را از روی ظاهر تشخیص داد. علاوه بر این، پزشک در هنگام معاینه به دنبال نشانه‌های آسیب‌های احتمالی دیگر نیز خواهد گشت. به عنوان مثال، ممکن است در اثر آسیب‌های وارده عروق خونی یا شاخه‌های عصبی نیز آسیب ببینند. به همین دلیل پزشک نبض پایی بیمار را بررسی می‌کند تا به این ترتیب از وقوع آسیب‌های احتمالی عروقی خبردار شود. پزشک همچنین معاینات عصبی و حسی نیز را جهت اطمینان از سالم بودن شاخه‌های عصبی انجام خواهد داد. پوست از جمله ساختارهایی است که ممکن است در اثر دررفتگی مفصل مچ پا دچار آسیب شود، چراکه ممکن است دائما در معرض ساییدگی توسط استخوان دررفته قرار داشته باشد.

روش‌های تشخیصی مختلفی جهت حصول اطمینان از تشخیص و شناسایی عوارض احتمالی دررفتگی به کار می‌روند. از جمله این روش‌ها می‌توان به اشعه ایکس، سی‌تی اسکن و MRI اشاره کرد. روش‌های عکس برداری غیر از تشخیص، جهت پیگیری بیمار و بررسی وضعیت استخوان جاانداخته استفاده می‌شود. به طور کلی عکس‌ها می‌توانند به سوالات زیر پاسخ دهند:

  • آیا دررفتگی اتفاق افتاده یا خیر؟
  • دررفتگی در چه جهت و با چه شدتی اتفاق افتاده؟
  • بعد از به کارگیری روش‌های درمانی، آیا استخوان به خوبی جا رفته یا خیر؟
  • آیا آسیب‌ها و شکستگی‌های استخوانی مخفی وجود دارند یا خیر؟
  • آیا بافت‌های اطراف، به خصوص لیگامان‌ها و تاندون‌ها دچار آسیب شده اند یا خیر؟

مفصل مچ پای دررفته چگونه درمان می‌شود؟

بعد از اینکه ارزیابی‌ها انجام شد و به تشخیص رسیدیم، می‌توان درمان را شروع کرد. درمان دررفتگی مفصل مچ پا عموما شامل جااندازی آن و رساندن آسیب‌های احتمالی به حداقل است. در صورتی که شواهدی مبنی بر آسیب عروق خونی یا اعصاب پا وجود داشته باشد، باید فرصت را غنیمت شمرده و بلافاصله اقدام به جااندازی کنیم، حتی پیش از آن که اقدامات تشخیصی مثل تصویربرداری اشعه ایکس را به انجام رسانده باشیم. در صورتی که شکستگی از نوع ناپایدار اتفاق افتاده باشد یا آسیب‌های شریانی و عصبی به وجود آمده باشد، ممکن است نیاز باشد تا جراحی اورژانس انجام گردد.

دوره نقاهت پس از درمان ممکن است از ۶ هفته الی ۱۲ هفته به طول بی‌انجامد و طی این مدت، فرد قادر به انجام بسیاری از فعالیت‌های متداول خود نخواهد بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست