توده‌های استخوانی: اگزوستوز

اگزوستوز یا استئوما، رشد بافت استخوانی جدید و خوش‌خیم بر روی استخوان اصلی می‌باشد. این توده در بسیاری از استخوان‌های بدن ممکن است ایجاد شود. در صورتی که روی توده اگزوستوز بافت غضروفی نیز ایجاد شود، توده حاصله را استئوکندروما می‌نامند.

اگزوستوز می‌تواند دردهایی خفیف تا شدید برای فرد ایجاد کند. در صورتی که دردها خیلی شدید باشند، ممکن است حتی نیاز باشد تا با عمل جراحی ضایعه برداشته شود. این بیماری اغلب در دوران کودکی بروز پیدا می‌کند. هنوز علتی قطعی برای ایجاد اگزوستوز  کشف نشده است.

اگزوستوز چه انواعی دارد؟

اگزوستوز می‌تواند در محل‌های زیر ایجاد شود:

  • مجرای داخلی و خارجی گوش
  • مچ پا
  • فک
  • سینوس‌ها
  • استخوان‌های دراز پا

برخی از انواع شایع اگزوستوز شامل موارد زیر می‌باشد:

گوش موج سوار

اصطلاح «گوش موج سوار» به رشد نابجای استخوان در داخل مجرای گوش گفته می‌شود. توده جدید استخوان معمولا در مجرای خارجی گوش که مابین پرده صماخ و لاله گوش قرار گرفته است ایجاد می‌شود. این عارضه در یک یا هر دو گوش ممکن است ایجاد شود. گوش موج‌ سوار ممکن است منجر به ایجاد عوارضی مثل کاهش شنوایی گردد.

علت این بیماری هنوز به طور دقیق مشخص نشده است، اما فرضیاتی وجود دارد که بیان می‌کند تماس مکرر آب و باد با مجرای گوش، ممکن است باعث ایجاد آسیب‌هایی شود که نتیجه آن رشد غیرعادی استخوانی خواهد بود. این بیماری در موج سواران و قایق‌رانان بیشتر دیده می شود.

بدشکلی هاگلند

بدشکلی هاگلند، نوعی اگزوستوز در پاشنه پا می‌باشد. در افرادی که پشت کفششان خشن بوده و پاشنه پایشان دچار آسیب می‌شود شیوع بیشتری دارد. یکی از علائم شایع در این بیماری، درد پاشنه می‌باشد. این درد با استراحت نیز تسکین پیدا نمی‌کند. بدشکلی هاگلند بیشتر در زنان میان‌سال دیده می‌شود و می‌تواند در یک یا هر دو پای بیمار ایجاد گردد. از جمله عواملی که می‌توانند زمینه‌ساز ایجاد بدشکلی هاگلند گردند عبارت‌اند از: سفتی تاندون آشیل، درجه قوس زیاد در پا، ژنتیک.

استئومای سینوس‌های اطراف بینی

در اطراف بینی انسان، ۴ سینوس وجود دارد. این سینوس‌های که محفظه‌های هوایی بوده که بینی فرد را احاطه می‌کنند. رشد استخوانی نابجا می‌تواند در این سینوس‌ها نیز رخ دهد و اگزوستوز سینوس‌های اطراف بینی ایجاد گردد. اغلب افراد هیچگونه علائمی را حس نمی‌کنند، اما تعداد کمی نیز کمی درد حس می کنند. رشد استخوانی اضافه می‌تواند محل تخلیه سینوس را مسدود کرده و به این ترتیب باعث ایجاد احتقانی در سینوس گردد. همچنین ممکن است توده استخوانی جدید با ایجاد فشار بر اعصاب اطراف سینوس، منجر به ایجاد درد گردد. روش‌های تصویربرداری مثل اسکن سینوس یا اشعه ایکس می‌توانند وجود این نوع از اگزوستوز را به ما نشان دهند.

اگزوستوز بوکال یا اگزوستوز فک

این حالت نیز بر اثر رشد نابجای بافت استخوانی بر روی استخوان فک فوقانی یا تحتانی ایجاد می‌گردد. این بیماری معمولا در دوره نوجوانی بروز پیدا می کند. اغلب اگزوستوز‌های استخوان فک بدون درد هستند، با این حال ممکن است بر شکل ظاهری دهان نیز تاثیر بگذارند. این اگزوستوز معمولا در پشت دهان ایجاد می‌شود، اما ممکن است در سار قسمت‌های دیگر آن نیز تشکیل شود. علت ایجاد کننده این وضعیت هنوز به صورت قطعی شناسایی نشده اما احتمالا استفاده بیش از اندازه از فک و مسائل ژنتیکی جزو علل احتمالی به حساب می آیند.

استئوکندروما

استئوکندروما شایع‌ترین تومور خوشخیم مربوط به استخوان‌ها می‌باشد. این بیماری معمولا علامتی ندارد، اما می‌تواند عوارضی را برای فرد به دنبال داشته باشد. این نوع از رشد غیرطبیعی استخوانی معمولا استخوان‌های بلند، استخوان لگن و استخوان کتف را درگیر می‌کند.

استئوکندروما در یک الی ۲ درصد از افراد دیده می شود.، این بیماری در هنگام رشد استخوان‌ها بروز پیدا می‌کند و به همین دلیل  معمولا نخستین بروز آن در سنین کودکی و نوجوانی است.

در صورت وجود علائم، ممکن است موارد زیر دیده شود:

  • قد کوتاه‌تر از حد طبیعی برای سن کودک
  • بلندتر بودن یکی از پاها یا بازوهای فرد
  • درد هنگام انجام تمرینات ورزشی
  • درد عضلات مجاور

اگزوستوز متعدد ارثی (HME)

در صورت شناسایی بیش از یک مورد اگزوستوز در استخوان‌ها، می‌توان عامل ایجاد کننده را زمینه ژنتیکی دانست. این وضعیت، نادر بوده و معمولا در کودکان دیده می‌شود. استئوکندروماتوزیس نام دیگر این بیماری است.

اگزوستوز چه عوارضی ممکن است به همراه داشته باشد؟

اگرچه اگزوستوز یک بیماری خوش‌خیم به حساب می‌آید، اما گاهی ممکن است عوارضی نیز به همراه داشته باشد. به عنوان مثال، عارضه همراه با بیماری گوش موج سوار، کاهش شنوایی و افزایش خطر عفونت‌های گوش می‌باشد. در چنین شرایطی می‌توان با انجام عمل جراحی، وضعیت گوش بیمار را اصلاح کرد.

استئوکندروما نیز می‌تواند باعث ایجاد مشکلاتی برای فرد شود. استئوکندروما شرایطی است که استخوان توسط بافت غضروفی نرم و انعطاف پذیر احاطه شده است. بعد از رشد کامل استخوان، کلاهک غضروفی سفت شده و حتی ممکن است استخوانی یا کلسیفیته شود. این کلاهک سخت شده با ایجاد فشار علیه بافت های اطراف مثل عروق خونی، می‌تواند عوارض متعددی را ایجاد کند که از این عوارض می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • آنوریسم کاذب
  • لنگیدن
  • آسیب‌های ناشی از نرسیدن جریان خون کافی
  • فلبیت یا التهاب وریدهای خونی

تشخیص و درمان اگزوستوز چگونه انجام می‌شود؟

اگزوستوز معمولا در سنین کودکی یا نوجوانی بروز پیدا می‌کند. پزشک با انجام معاینه و درخواست تصویربرداری اشعه ایکس یا اسکن به دنبال تشخیص قطعی می‌گردد. سپس در صورت تایید تشخیص، نوبت به درمان خواهد رسید. اگزوستوز ممکن است هیچ نیازی به درمان نداشته باشد، اما در برخی از موارد درمان ضروری است. درمان‌هایی که برای انواع مختلف اگزوستوز انجام می‌گیرند به شرح زیر می‌باشد:

گوش موج‌سوار: در موارد شدید، اگزوستوز مجرای گوش خارجی با انجام عمل جراحی کانال‌پلاستی درمان می‌شود. پوشیدن لباس‌های محافظتی می‌تواند از ایجاد این نوع اگزوستوز پیشگیری کند.

بدشکلی هاگلند: این بیماری اغلب نیاز به جراحی دارد تا بافت استخوانی ایجاد شده به طور کامل برداشته شود. درمان‌های حمایتی نیز شامل موارد زیر است:

  • پوشیدن کفش با پاشنه کوتاه
  • پوشیدن کفش‌هایی که پشتشان باز باشد
  • استفاده از لوازم حمایتی در داخل کفش
  • ماساژ و Ultrasound Therapy
  • استفاده از داروهای ضد التهاب

استئومای سینوس‌های اطراف بینی: پزشک در صورت لزوم پیشنهاد جراحی و برداشتن توده استئوما را خواهد داد. انجام یا عدم انجام عمل جراحی بستگی به پاسخ دهی شما به درمان‌های حمایتی خواهد داشت.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست